İran Menşe İspat Belgesi

Türkiye'nin Serbest Ticaret Anlaşması (STA) imzaladığı ülkelerle arasındaki dış ticaretinde, alıcının gümrük indiriminden yararlanabilmesi için düzenlenen belgeleri (A.TR, EUR.1, EUR-MED, FATURA BEYANLARI) önceki yazılarımda özetlemiştim. Şimdi de adı STA olmayan, ancak yine de tercihli ticaret enstrümanı olup Tercihli Ticaret Anlaşması (TTA) ürünü olan İran İslam Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti'nin imzaladığı TTA'nın öngördüğü anlaşmanın uygulamasına yönelik esaslarını ve kullanılan İran Menşe İspat Belgesi'ni tanıtacağım.

30 Ocak 2015 tarihli, 29252 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak, 1 Ocak 2015'den itibaren yürürlüğe konmuş olan “Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti Hakkında Yönetmelik” ile usul ve esaslarının belirlendiği görülen belgemizin kullanımı ile İran ihracatlarınızda TTA'nın varlığı nedeniyle ithalatçınızın gümrük vergisi indiriminden yararlanabileceği, malınızı, ülkemizi tercih edeceği, dolayısıyla Tercihli Rejime konu olacağınız İran Menşe İspat Belgesi hakkında bilgi sunmak isterim. İhracatınızda olduğu gibi ithalatınızda da İran Menşeli ürünler bu Menşe İspat Belgesinin ibrazı ile TTA'dan faydalanacak, size gümrük vergisi ödemeden eşyaya sahip olma kolaylığı getirecektir.

Bütün STA ve TTA'larda kullanılan menşe ispat belgelerinde olduğu üzere belgenin ilk ev sahibi, “taraf ülkeler menşeli eşya” olacaktır. Başka hangi menşeli ülkeler olabileceğini de Menşe Kümülasyonları ile ilgili maddelerde arayıp Yönetmeliği incelediğimizde ya Türk, ya da İran menşeli eşyanın bu belgeye konu olabileceğini görüyoruz. İlaveten, yetersiz işlem/işçilik ötesine geçerek işlem/işçiliğe tabi tutulmuş olmaları kaydıyla nihai ürün üzerinde yapılan bu işlem/işçiliklerin gerçekleştirildiği taraf ülke neresi ise eşyanın o ülke menşeli olarak kabul edileceğini görüyoruz. Bunu bir örnekle açıklarsam, İran girdisi kullanıp Türkiye'de yetersiz işlem işçilik ötesinde işlenmesi ile eşyanın Türkiye'de üretilmesi halinde eşyaya Türk Menşeli, İran'da üretilmesi halinde ise İran Menşeli diyebileceğimiz anlaşılmaktadır.

Peki yeterli işlem/işçilik bu TTA ile nasıl tanımlanmıştır diye baktığımızda; bir taraf ülkede elde edilen ürünlerin, imalatlarında kullanılan menşeli olmayan girdilerinin kıymetinin, ürünün fabrika çıkış fiyatının yüzde 60'ını aşmaması kaydıyla kullanılmaları halinde, elde edilen eşyanın imalatının yapıldığı ülke menşeli sayılacağını görüyoruz. Örneğin, Türkiye'de üretilen eşyanın bünyesine İtalyan girdisi katılmış olması halinde ihraç konusu ürünün fabrika çıkış fiyatının (ki bu fiyatın içine kâr eklenmemiştir) yüzde 60'ını geçmeyecek boyutta kullanılması halinde eşya Türk menşeli olacak, yüzde 70 oranında İtalyan girdisi kullanılmış ise eşyaya Türk menşeli diyemeyeceğimiz için İran Menşe İspat Belgesi düzenlenemeyecektir.

Belgemiz, ihracat sırasında düzenleneceği gibi, unutulma, ihmal ya da özel durumlar nedeniyle ihracat sırasında düzenlenmemiş olması, ya da düzenlenmiş; ancak teknik nedenlerle ithalatçı ülke gümrük idaresince kabul edilmemiş olması hallerinde de “Sonradan Verilmiştir” ibaresi ile düzenlenebilmektedir.

Vize işlemi yapılan belgenin kaybı, hasar görmesi, çalınması ya da ithalatçı gümrüğün bir daha talep etmesi hallerinde “İkinci Nüshadır” ibaresi ile ikinci kez düzenlenebilmektedir.

Çıkış Gümrük İdaresinin vize yaptığı tarihten itibaren altı ay içinde ithalatçınızın gümrük idaresine belge teslim edilmiş olmalıdır; yoksa belge İran'da kabul görmeyecektir.

İran gibi ihracatımızın da ithalatımızın da hatırı sayılır büyüklükte olduğunu bildiğimiz bu ülkeyle dış ticaretimizde kullandığımız önemli bir belgeyi, dış ticaretinizdeki desteğiniz Gümrük Müşaviriniz düzenlediği için belgeyi siz ihracatçılarımıza aklınızda bulunsun tarzında özetledim.

Gelecek sayımızda bir başka belgeye, Malezya Menşe İspat Belgesine kuşbakışı bakmak üzere bol ihracatlar diliyorum…

 

Bu sayfa 1 Aralık 2017 Cuma tarihinde yayınlanmıştır.
PAYLAŞ