D 8 Menşe İspat Belgesi

Bu yazım ile D8 üyesi devletler arasında imzalanan Tercihli Ticaret Anlaşması çerçevesindeki ticarette eşyanın tercihli menşeinin öne çıkacağı, daha bir yaşını doldurmadığı için çok az tanıdığımız bu çok yeni belgenin fonksiyonlarını tanıtmaya çalışacağım.

 “Developing Eight“ sözcüklerinin kısaltması olup gelişmekte olan sekiz ülkeyi kapsayan D8 ülkeleri, ekonomik gelişmişlikleri itibariyle sırasıyla Türkiye, Endonezya, İran, Mısır, Pakistan, Malezya, Nijerya ve Bangladeş'den oluşur. Bu ülkeler, aynı zamanda eski İslam İşbirliği Konferansı, ya da yeni adıyla İslam İşbirliği Teşkilatının üyeleri olarak tanınırlar. Malezya'nın başkenti Kuala Lumpur'da düzenlenen D8 zirvesinde, D8 Daimî Sekreteryasının İstanbul'da toplanmasına karar verilince 15 Haziran 1997 yılında İstanbul' da Devlet ve Hükümet Başkanları zirvesi yapılarak D8'in kuruluşunu resmen ilan etmişlerdir. Biz bu zirveyi İstanbul Deklerasyonu olarak anımsarız. 24 Mayıs 2016 tarihinde de bu 8 ülkenin aralarında kullanacağı tercihli ticarete konu belgenin şeklini, uygulama usul ve esaslarını belirtir yönetmelik yayımlanmıştır. Bu şekilde kullanıma giren belgemizin D8 ülkelerine yönelik ihracatında ve ithalatında tercihli ticarete konu olacak eşyanın menşei itibarıyla öne çıkan bazı özelliklerini şöyle özetlemek isterim:

 

D8 Menşe İspat Belgesine konu eşya,

• Tamamen Türkiye' den elde edilen/üretilen eşya olduğunda bu belgenin doğal ev sahibi olmaktadır. Böylelikle D8 ülkesindeki ithalatçınız da gümrük vergisi indiriminden yararlanır. Bu durumda belgemizin, “Tamamen Elde Edilmiş/Tamamen Üretilmiş” kutucuğu işaret edilmek suretiyle belge düzenlenir, onaylanır, gümrük idaresince de vize edilir. Gittiği bu 8 ülkenin birinde de gümrük vergisi indiriminden yararlanabilir. Ya da aynı şekilde ithalat için örnek vermek gerekirse tamamen Endonezya'da elde edilen/üretilen eşya da aynı kutucuk işaretlenmiş olarak gönderilir.

• Tamamen değil de eşyanın bünyesinde üçüncü ülkeden ithal girdi kullanılarak Türkiye'de yeni bir ürün üretiliyor olması halinde ve bu ithal girdinin payı ihraç eşyasının Fabrika Çıkış Fiyatının yüzde 40'ını aşmamak kaydıyla kullanılmış olması halinde belgemizin, “Tamamen Elde Edilmemiş/Tamamen Üretilmemiş” bölümü işaret edilerek düzenlenir, onaylanır, vizelenir, gümrük vergisi indiriminden yararlanabilir.

• Eşya, yine tamamen Türkiye'den elde edilmemiş ise yani bünyesinde ithal girdileri var ve bu ithal girdileri D8 ülkelerinden bir ya da birkaçı menşeli ise o zaman ihraç edilecek ürünün fabrika çıkış fiyatının en az yüzde 40'lık bir kısmının Taraf Ülke (D8) menşeli girdilerden oluşması burada fayda sağlayacak ve yine eşyanın bu kısmı da belgemize menşeli eşya statüsü ile konu olabilecektir. Belgenin “Tamamen Elde Edilmiş/Tamamen Üretilmiş” bölümü işaret edilerek düzenlenir, onaylanır, vizelenir, gümrük vergisi indiriminden yararlanabilir.

• Belgeye konu eşyanın tamamı ithal eşya olduğunda ise bu belge düzenlenemeyecek ve onaylanamayacaktır. Örneğin tamamı Alman menşeli eşya bir D8 ülkesine ihraç edilecek ise D8 Menşe İspat Belgesi kullanılamayacak, onaylanamayacak ve tabii ki gümrük vergisi indiriminden yararlanmak da söz konusu olamayacaktır. Konu, tercihsiz ticarete dönmüş olacak ve Menşe Şahadetnamesi düzenlenecektir.

D8 ülkelerinden bazıları için farklı belgeler de kullanımdadır. Örneğin D8 üyesi Mısır ile Türkiye arasındaki Serbest Ticaret Anlaşmamızın varlığı ile kullanımda olan EUR.1/EUR-MED Dolaşım Belgelerinden vazgeçilemeyecektir; çünkü daha geniş kapsamlı, daha çok fayda getiren bir Anlaşma var olduğundan D8 Menşe İspat Belgesi kullanılamayacaktır. Eğer bir ülke ile farklı iki anlaşma var ise hangi anlaşma ihracatçıya ya da ithalatçıya daha çok fayda sağlıyor ise o faydayı sağlayan belge kullanılır. Dolayısıyla D8 Menşe İspat Belgesi Mısır için düzenlenmemelidir.

D8 belgesinin satışına, onayına yetkili kuruluşlar TİM ve TOBB'dur. Belgemiz, ihracat sırasında düzenleneceği gibi, unutulma, ihmal ya da özel durumlar nedeniyle ihracat sırasında düzenlenmemiş olması, ya da düzenlenmiş, ancak teknik nedenlerle ithalatçının gümrük idaresince kabul edilmemiş olması veya varış ülkesinin bir başka D8 üyesi ülke olarak değişmesi gibi hallerde de “Sonradan Verilmiştir” ibaresi ile düzenlenip onaylanabilir.

Vize işlemi yapılan belgenin kaybı, hasar görmesi, çalınması ya da ithalatçı gümrük idaresinin bir daha talep etmesi hallerinde bu defa “İkinci Nüshadır” ibaresi ile ikinci kez, kaybolan belgenin tarihi esas alınarak yenisi düzenlenebilir.

Tüm Dolaşım Belgelerinin sol alt köşesi Gümrük İdarelerimize ayrılmış vize bölümü iken bu belgemizde ise sağ alt köşeye yerleştirildiğinden hem ihracatçı, hem gümrük vizesi yapan memur açısından dikkatli mühürlenmesi gerektiğini hatırlatırım.

İhracatımızdaki paylarının önemli olduğu bu 8 ülke için düzenlenen belgemizi temel noktaları itibariyle tanıtmaya çalıştım. Gelecek sayımızda bir başka belgeye, İran Menşe İspat Belgesine kuşbakışı bakmak üzere bol ihracatlar diliyorum.

Bu sayfa 31 Ekim 2017 Salı tarihinde yayınlanmıştır.
PAYLAŞ