2017'de küresel ticaret yükselişe geçecek

2016 yılı küresel ekonomi açısından düşük seyreden petrol ve emtia fiyatlarının yanı sıra FED'in faiz artırım politikaları sebebiyle başta Türkiye olmak üzere gelişmekte olan ülke para birimlerinde yaşanan dalgalanmaların etkisiyle zorlu bir yıl olarak geride kaldı. Küresel ticaret bu yılda miktar bazında, küresel krizin yaşandığı 2009 yılı haricinde, son 15 yılın en düşük büyümesini gerçekleştirirken, dolar bazında dünya ticareti ise 2015'e kıyasla yüzde 3,2 azalarak 16 trilyon dolar seviyesine geriledi. Bu rakam, küresel krizden önceki sene olan 2008 yılından bile daha düşük bir değer anlamına geliyor. Tabi küresel ticaretin son iki senede adeta çakılmasında petrol fiyatlarındaki gerilemenin büyük etkisi bulunuyor.

Küresel ticarete ilişkin başta Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) olmak üzere birçok kurum ve kuruluş tahminlerde bulunuyor. Biz de TİM olarak bu yapılan çalışmaları değerlendirerek kendi tahminimizi yaptık. Bir başka ifadeyle söylemek gerekirse, dünya ticaretinin yönünü belirleyen değişkenleri saptayarak, bu değişkenlere göre önümüzdeki yıllarda küresel ticaretin ne düzeyde olacağını tahmin etmeye çalıştık. Çalışmamız sonucunda şu bulgulara ulaştık:

• Brent petrol fiyatlarındaki yüzde 1'lik artış/azalış, dünya ticaretini yüzde 0,37 artırıyor/azaltıyor.

• AB ülkelerinin büyüme oranındaki yüzde 1'lik artış/azalış, dünya ticaretini yüzde 1,6 artırıyor/azaltıyor.

• Asya ülkelerinin büyüme oranındaki yüzde 1'lik artış/azalış, dünya ticaretini yüzde 0,34 artırıyor/azaltıyor.

Muhakkak ki, dünya ticaretini bu değişkenlerin dışında etkileyen birçok ölçülebilir ya da ölçülemeyen parametreler bulunuyor. Mesela, son dönemde çokça gündemde olan Donald Trump'ın uygulayacağı korumacı politikalar, dünyanın çeşitli yerlerinde yaşanması muhtemel siyasi krizler, çatışmalar ya da geçtiğimiz dönemde yürürlüğe giren Ticaretin Kolaylaştırılması Anlaşması gibi gelişmeler de dünya ticareti üzerinde önemli bir etkiye sahip. Ancak, ölçülebilir veriler üzerinde analiz yapıldığında, bu 3 değişkenin küresel ticaret üzerinde en belirleyici etkilere sahip değişkenler olduğunu söylemek mümkün.

2017 yılında dünya ticareti dolar bazında ne olacak diye sorduğumuzda, bu elimizde bulunan değişkenlere ilişkin beklentiler bize aşağı yukarı doğru cevabı vermiş olacak. Öncelikle, görece daha kolay tahmin edilebilen AB ve Asya ülkelerinin büyüme tahminlerine bakalım. IMF'nin son olarak yayınladığı Nisan 2017 Ekonomik Görünüm Raporu'na göre 2017 yılında AB ülkelerinin yüzde 2, gelişmekte olan Asya ekonomilerinin ise yüzde 6,4 oranında büyümesi bekleniyor. Küresel ticaret üzerinde en ciddi etkiye sahip olan petrol fiyatları ise 2014 yılının sonlarından itibaren gerileyerek 2016 yılı içerisinde 30 dolarlar seviyesine kadar gerilemişti. Ancak, 2016 sonlarında tekrar yükselişe geçti ve 50 dolarların üzerinde bir banta oturdu. Petrol fiyatlarının 2017 yılında ortalama ne seviyede olacağına ilişkin çeşitli tahminler bulunuyor. Bu tahminler ise genellikle 50-55 dolar arasında seyrediyor. Bu sebeple, biz de tahminlerimizi yaparken, bu iki değeri kullandık.

Sonuçlara baktığımızda, 2016 yıl genelinde ortalama 46 dolar olan petrol fiyatlarının bu sene daha yüksek olması ile birlikte 2017'de küresel ticarette bir artış olacağını en başta tahmin etmek mümkün. Rakam olarak baktığımızda ise 2017'de petrol fiyatları ortalama 50 dolar seviyesinde olursa küresel ticaretin 17,3 trilyon dolar, 55 dolar seviyesinde olursa 17,7 trilyon dolar düzeyinde bir seviyede kapatmasını bekliyoruz. Yüzde değişim olarak ise 2017'de 2016'ya kıyasla küresel ticaretin yüzde 8 ile yüzde 10,5 arasında bir oranda artış kaydedeceğini öngörüyoruz. 2018'de ise petrol fiyatlarında önemli bir değişim beklenmemekle birlikte 2017'ye göre yaklaşık yüzde 5'lik bir artış yaşanmasını bekliyoruz. Özetle, 2017 yılı son 2 yıldır yara alan küresel ticaretin tekrar canlanmaya başlayacağı bir yıl olacak.


Bu sayfa 1 Mayıs 2017 Pazartesi tarihinde yayınlanmıştır.
PAYLAŞ